میلاد پیامبر اسلام و امام صادق همزمان گرامی داشته میشود. آیا این همزمانی خود فرصتی نیست که دربارهی گوهر دین و مذهب که معنویت است بیشتر بیندیشیم؟ دربارهی شناخت دینی، امام علی علیه السلام، تعبیر بسیار مهمی دارند. میگویند: "پایهی شناخت دینی معرفت قلبی است."
به گمانم معرفت قلبی آمیزهی دانش و دانایی و معنویت است. همان دوستداشتن. مثل رابطهای که با پدر و مادرمان داریم. خداوند هم میگوید مرا به یاد بیاورید مثل یادآوری پدرانتان!
پیامبر هم میگوید من پدر شما هستم. در قرآن مجید به مهر سوزان پیامبر نسبت به همه از جمله مسلمانان اشاره شده است. اقبال لاهوری متفکر و فیلسوف نامی در دیوان شعر فارسی و اردوی خود بر این زاویه معنوی و عاطفی بسیار توجه دارد:
چون به نام مصطفا خوانم درود
از خجالت آب می گردد وجود
و نیز:
سوز او تا از میان سینه رفت
جوهر آیینه از آیینه رفت
در دیوان اردوی خود نیز تعبیر شگفتانگیزی دارد. او که خود فیلسوف است در نقد مدعی میگوید: "برای من همان سوز حیدری بس است. این تو هستی که میخواهی با نگاه افلاطون ذهن و شناخت خودت را صیقل دهی."
در این روزگار تلاش بسیاری صورت میگیرد که هم رابطهی معنوی مسلمانان با پیامبر ضعیف شود و هم کوشش بسیاری انچام میشود که در شناخت زندگی پیامبر و وقایع دهههای آغاز دورهی اسلامی تشکیک شود. به گمانم هم نیازمند پژوهش هستیم که شبهههایی که هر روز مطرح میشود را به درستی پاسخ بگوییم و هم نیازمند تقویت رابطهی معنوی و عاطفی با پیامبریم.