برنامهی پانوراما از جمله برنامههای پربینندهی بیبیسی است. برنامه یکشنبه شب دربارهی انفجارهای لندن بود. برنامه که تمام شد، لحظهای اندیشیدم که کدام تصویر در ذهنم مانده است؟ با دریغ بسیار چهرههای زخمی و سوخته در انفجار و نیز صدای اذان و مسجد ...
تلاش زیادی صورت میگیرد که بر مسلمان بودن عاملان حادثه تاکید شود، و یا دست کم مدام تداعی شود که مسلمانان در حادثه دست داشتهاند. در دههی 80 میلادی هم جامعهشناسان فرانسوی اصطلاح "اسلامیست" را ساختند و امروزه برخی با توجه، این واژه را دربارهی القاعده و بن لادن و زرقاوی و ... به کار میبرند. مثل مقالهی روز یکشنبه جروزالم پست نوشته کولین شیندر که البته از آن نشریه و آن نویسنده همین انتظار میرود. اما واقعیت این است که مهمترین قربانی اینگونه انفجارها که مردم عادی در آن کشته میشوند اسلام است. کشتن و قربانی کردن فقط حذف فیزیکی افراد نیست. ویران کردن نامها نیز گونهای دیگر از قتل است. مردمی که ساعتها در تونلهای تاریک مترو در عمق زمین در هوای گرم خفقانآور با اضطراب راهی برای نجات خود میجستهاند و این خاطره که زندگی آنان را برای همیشه ویران میکند و به یاد میآورند که به نام اسلام و مسلمانی انفجار صورت گرفته است. پاک کردن این ذهنیت کی و چگونه انجام میشود؟