نکته های قرآنی

دوم: اهدنا الصراط المستقیم
حتما توجه داشته اید، برخی درختان راست قامتند و برخی خمیده و کژ و مژ. یک تفاوت محسوس بوستان های شهرهای بزرگ این سوی دنیا و آن سوی ما! همین روال رشد درختان است. در بوستانی که در این سوی دنیا قدم می زنید، انگار درختان مثل یک فوج سرباز با قامت های رسا و موزون رژه می روند. این درخت ها به اتفاق این گونه نبالیده و قامت نکشیده اند. به نهال ها توجه کنید. رشد نهال را کاملا سامان می دهند. دو تیرک در کنار نهال نصب می کنند و با نوار های لاستیکی یا پلاستیکی محکم، نهال را به تیرک ها وصل می کنند. دیگر تند بادی یا آویختن کودک بازیگوشی نهال را کژ نمی کند. راست می روید و قامت می کشد…اگر این توجه و سامان دهی نبود، می شود همانند درختان دوسوی خیابان ولی عصر و یا میانه بلوار افریقا در تهران…هر درختی اهنگ خود را داراست. برخی تا حد رکوع خمیده اند و برخی دیگر به سجده افتاده اند. نسبت و طرازی در قامت درخت نیست.
ما انسان ها مثل درختانیم! یا درختان هم مثل مایند. درخت ، مثالی در صورت و ظاهر بود. در باطن هم روح ما می تواند سامان یافته ببالد و می تواند کژ و مژ شود. اهدنا الصراط المستقیم، موسیقی رشد موزون روح ادمی ست! صراط شاهراه روشن و رو به ابادی و ازادی ست. با سبیل و طریق و نهج و فج و جده (این وازه تنها به شکل جمع جدد در قرآن آمده است.) و شریعت متفاوت است. تمامی این واژه ها که به معنای گونه ای از راه اند، در قرآن مجید مطرح شده اند. این واژه ها با یکدیگر متفاوتند. صراط همواره به شکل مفرد در قران مطرح شده است. در حالی که سبیل به شکل جمع هم آمده است و نیز طریقه و جمع ان طرائق و جدد که جمع جده است. واقعیت این است که صراط همان راهی ست که انسان در تمام عمر خویش با نگاه به پیامبران طی می کند. مسلمان و مسیحی و یهودی و زردشتی و صابئی…در همین راه و روال اند. به تعبیر شیخ محمود شبستری در گلشن راز:
یکی خط است زاول تا به اخر
برو خلق جهان جمله مسافر
در این ره انبیا چون ساربانند
دلیل و رهنمای کاروانند
همین که هستیم، جرعه نوش دمادم فیض هستی از خداوند هستی بخشیم؛ در صراط مستقیم هستیم! همین توجه به این نکته که هستی بخش خداوند است، ما را در مسیر صراط مستقیم قرار می دهد. خداوند هم در صراط مستقیم است.( هود:۵۶) پیامبر اسلام که سید و سالار ماست، بر راه مستقیم است.(یس:۴) او در سایه نگاه خداوند بالیده است. سخنش راست و راهی که به ما نماینده است استوار است.
راست فرموده است با ما مصطفی
قطب و شاهنشاه و دریای صفا
(مولوی)
صراط مستقیم همنوایی ما با گوهر هستی است. حس آشنایی و خرسندی. از این حس بایست مراقبت کرد. از این رو در تفسیر این آیه گفته شده است: ما را در راه راست استوار بدار. مثل درختی که با مراقبت راست و استوار می بالد. این استواری به معنای توقف نیست، راه دم به دم امتداد می یابد و رهرو افق های جدیدی را تجربه می کند. هر دم یک افق تازه! این سخن پیامبر اسلام که فرمود، هر کس خود را محاسبه نکند از من نیست! تاکیدی بر همین توجه و مراقبت دائم است که از راه دور نیفتیم. یکی از زیباترین و پر لطف ترین دعا ها، این دعاست:
اللهم لا تذرنا الی انفسنا طرفة عين ابدا، لا اقل من ذلک و لا اکثر! خداوندا! ما را هیچگاه دمی به خودمان وامگذار، نه کمتر از آن و نه بیش از آن! این دعا تفسیر و یا تبیین دقیقی ست از: اهدنا الصراط المستقیم

سیدعطاءالله مهاجرانی | لینک ثابت | نظر (3)