نکته های قرآنی ۱۱

یازدهم: روزه سکوت مریم
مریم در برابر نگاه تند و تیز و موهن پرخاشگران چه می توانست بکند؟ کودک شیرخوار در آغوشش بود و او بر حسب رسم زمانه شوهری نداشت. یک فرصت کم نظیر برای پرخاشگران و تهمت زنندگان…تا بر سر او فریاد بکشند و بگویند:
: «اى مريم، به راستى كار بسيار ناپسندى مرتكب شده‌ای * اى خواهر هارون، پدرت مرد بدى نبود و مادرت [نيز] بدكاره نبود» ( سوره مریم/ ۲۷ و ۲۸)
خداوند به مریم الهام کرده بود: پس اگر كسى از آدميان را ديدى، بگوى: «من براى [خداى‌] رحمان روزه نذر كرده‌ام، و امروز مطلقاً با انسانى سخن نخواهم گفت. ( مریم/۲۶)
صوم به معنای پرهیز از خوردن و آشامیدن و سخن گفتن است. به تعبیرراغب اصفهانی در مفردات، اسبی که از راه رفتن و یا تک خود داری می کرد و یا علف نمی خورد، به او هم صائم گفته شده است. این مصرع را هم به عنوان شاهد آورده است: خیل صیام و اخری غیر صائمة ، پیداست روزه مریم روزه، در برابر تهمت ها، پرخاش ها و پرسشگری های موهن، روزه سکوت بود . این سکوت پیش از این در باره زکریا هم در همین سوره مریم مطرح شده است. او از خداوند طلب نشانه ای می کند. خداوند به او میگوید: سه روز سکوت کن!
بیضاوی (د. ۶۸۵ ه) و نسفی( د. ۷۱۰ ه) نوشته اند در زمان مریم روزه سکوت جزو روزه محسوب می شد. به تعبیر ابن عجیبه در تفسیر بحر المدید، این سنت در دوره اسلامی منع شد. از بعد فقهی دیدگاه اهل سنت و شیعه در این باره متفاوت است. در کتاب وسائل الشیعه،در باب تحریم روزه سکوت؛ از امام سجاد و امام محمد باقر و امام صادق علیهم السلام، نقل شده است، که روزه سکوت حرام است.(احادیث شماره ۱۴۰۲۳و ۱۴۰۲۴ و۱۴۰۲۵ )۱
آیه الله سیستانی نیز در پاسخ پرسشی در این باره، همین نظر را داده اند، و روزه سکوت را بدعتی حرام دانسته اند.
http://www.sistani.org/arabic/qa/02166/
البته ایشان در تعلیقه شان بر کتاب عروه الوثقی، در باب الصوم نوشته اند: چنانچه روزه سکوت را به عنوان قیدی در روزه اش در تمام روز یا برخی از آن نیت کند، حرام است. اما اگر قید نکند و کلام را جزو مفطرات روزه به حساب نیاورد اشکالی ندارد.
عبدالله بن محمد بن طیار از فقیهان اهل سنت در پاسخ همین پرسش گفته اند: انسان می تواند روزه سکوت بگیرد، این روزه به مثابه عبادت تلقی می شود و نیز تادیب نفس انسانی. پیامبر اسلام فرموده است: کسی که به خداوند و آخرت باور دارد، بایست همواره سخن نیکو بگوید یا سکوت کند.
همه می دانیم که علامه طباطبایی وقاری شکوهمند داشت. آن شکوه با مهر و صمیمیت همراه بود. به تعبیر قرآن مجید در همین سوره مریم، حنان داشت! در جستجوی راز آن شکوه بودم. ایشان در دوران جوانی در نجف سالی یا بیشتر روزه سکوت گرفته بود!

سیدعطاءالله مهاجرانی | لینک ثابت | نظر (0)