نکته های قرآنی ۱۹-۳۴


نوزدهم:میناگری های زبانی و ساختاری سوره كهف (۳۴)

رُشد و اَشُدّ

در بارهٔ دو کودک که به اعتبار وصفِ یتیم متوجه می شویم، نابالغ بوده اند. تعبیر: أَن يَبْلُغَا أَشُدَّهُمَا ، استفاده شده است. در ترجمه آیتی و فولادوند واژهٔ اشدّ هما به معنای آن دو(یتیم) به حدّ رشد برسند، ترجمه مکارم به حد بلوغ برسند، ترجمه خرمشاهی به کمال بلوغشان برسند. اشدّ با این معادل ها فاصله دارد. به معنای بلوغ همراه باتوانایی و نیرو است. ترجمه مجتبوی نزدیکتر به مقصود است. اَشُدّ را نیرو و جوانی ترجمه کرده است، که فراتر از رشد و بلوغ است. معنای بلوغ از همان فعل یَبْلُغا نیز استنباط می شود! درواقع با ترکیب لیبلغا اشدهما، قرآن میناگری کرده است. پس از آن از استخراج گنجینه سخن گفته است. استخراج نیازمند توانایی است. توانایی برون آوردن گنجینه از دل خاک و نیز توانایی نگهداری گنجینه از چشم طمّاع مردمی لئیم که هم شهریان آنان بودند.
در تفسیر استدلالی و پرنکتهٔ ابوالسعود( د.۵۱ ۹ ق) ، ارشاد العقل السلیم الی مزایا کتاب الکریم ، اشد به معنای« کمال رای» تفسیر شده است. بدیهی است که تعبیر کمال رای فراتر از بلوغ جسمی ست. و استخراج گنجینه با بلوغ جسمی میسر نیست.
فاعلیّت سه رخداد
در داستان موسی و خضر با یک داستان رویارو هستیم، این داستان سه حلقه یا سه رخداد دارد. هر رخداد با یک پرسش و پاسخ همراه است. در هر سه رخداد سه فعل اتفاق می افتد. شکستن کشتی، کشتن نوجوان، بازسازی دیوار. این سه رخداد به سه وجه مطرح شده اند. شکستن کشتی یا معیوب کردن آن را، خضر به خودش نسبت می دهد. اردت ان اعیبها. من خواستم کشتی را صدمه بزنم. قتل نوجوان دو وجه دارد، قتل و نیز مهر و رحمتی که متوجه پدر و مادر صالح آن نوجوان بود. در این مورد خضر واژه جمع را به کار می برد تا قتل را خود بر عهده بگیرد و مهر و رحمت را به خداوند نسبت دهد. در حادثه دیوار که تماما نیکویی و خیر بود، واقعه را به خداوند نسبت می دهد. به افعال در این سه رخداد دقّت کنید:
یکم : شکستن کشتی، فأَرَدتُّ أَنْ أَعِيبَهَا
دوم: کشتن نوجوان، خَشِينَا أَن يُرْهِقَهُمَا
فَأَرَدْنَا أَن يُبْدِلَهُمَا
سوم: بازسازی دیوار، أَرَادَ رَبُّكَ
چهارم: در یک نگاه کلی به هر سه رخداد و تمامی داستان همراهی خضر می گوید:
 ۚ وَمَا فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِی ، من از پیش خود آن کارها را انجام نداده ام.

سیدعطاءالله مهاجرانی | لینک ثابت | نظر (2)