نکته های قرآنی ۱۹-۶۷

نوزدهم:میناگری های زبانی و ساختاری سورهٔ كهف (۶۷ )
این حکمت از مسیح علیه السلام هم روایت شده است، به حواریون گفت، به گرسنه ماهی ندهید، ماهیگیری یاد دهید. (۱) رحمت و رضوان خداوند بر روح بلند مرحوم مهندس بازرگان که گفت: آزادی گرفتنی نیست، یاد گرفتنی است! شیوه ای که به گرسنه ماهیگیری یاد می دهد و باور دارد که آزادی را باید یاد گرفت، نگاهش به جامعه سازی و یا ملت سازی و به عبارت دیگر، انسان سازی است.
ذوالقرنین که متمکن بود (۲) و سبب هر چیز یا هر کاری را می شناخت، یعنی هم برای هر کاری حکمت نظری داشت و هم حکمت عملی و ابزار و وسایل لازم، وقتی مردم می خواهند که پولی را به اختیار خود به ذوالقرنین بدهند. نمی پذیرد لکن می گوید خود شما می بایست در ساخت ردم همکاری کنید.
پیامبر اسلام در دو دوره مکی و مدنی خط مشی اش انسان سازی و جامعه سازی و البته دولت سازی بود. می بایست با نگاهی نو، حکمت نظری و عملی پیامبراسلام و قرآن مکی و قرآن مدنی را از این سه زاویه بررسی کرد. پیامبر اسلام حکمت نابی در شیوه حکومت و رهبری مردم دارند، سید القوم خادمهم! آقای مردم کسی است که به آنان خدمت می کند. خدمتی از سر مهر و رحمت و دغدغه بسیار برای مردم. در آغاز سوره کهف به این آیه توجه داشتید، که پیامبر نزدیک بود جان خود را از شدت اندوه برای مردم از دست بدهد. للعلک باخع نفسک!(آیه ۶)
مردم در چنان حکومتی احساس می کنند و یا خواهند کرد که دست پر مهر حکومت بر قلب های آنان است و نه مشت آهنیش بر سر های مردم.

*********
پی نوشت:
(۱) این تعبیر را آن ایزابلا تکری (۱۸۳۷-۱۹۱۹) در رمان خانم دیموند مطرح کرده است.
Anne Isablla Thackery, Mrs.Dymond(1885)
" If you give a man a fish he is hungry again in an hour, if you teach him to catch a fish you do him a good turn"
(۲) در کتاب فروق اللغویة دیدم مابین متمکن و قادر تفاوت قائل شده است. متمکن در حقیقت به اعتبار ابزار و وسایل و نیز قلمروی که در اختیار دارد متمکن می شود؛ از این رو این صفت برای خداوند به کار نرفته است. نگاه کنید به:
ابی هلال العسکری، الفروق اللغویة، تحقیق: محمد ابراهیم سلیم( قاهره، دارالعلم و الثقافة، بی تا) ص ۱۱۱


سیدعطاءالله مهاجرانی | لینک ثابت | نظر (1)