تاملی در بارهٔ نام های خلفای راشدین و عایشه همسر محبوب پیامبر


سخن آیه الله خامنه ای در باره پرهیز از اهانت به همسران پیامبر اسلام و این تعبیر که: « اهانت به همسران پیامبر، اهانت به پیامبر است.» خوشبختانه بازتاب بسیار خوب و موثری داشته است. آیه الله خامنه ای یک بار هم در خطبه های نماز جمعه تهران از خلفای راشدین با احترام و با عنوان جناب یاد کردند. در عراق هم آیه الله سیستانی مرجع بزرگ تقلید در این باب سخنان بسیار سنجیده و گره گشایی گفته اند. مثل این سخن که: « اهل سنت انفس ما هستند.» یعنی خود ما هستند، یعنی نزدیک تر از برادر و خواهر.
در جلد نخست دانش نامه امام علی علیه السلام ، جلد نخست ، صفحه ۹۶ دیدم در بارهٔ نام گذاری ها با استناد به روایتی از امالی شیخ طوسی و جلا العیون مجلسی، مطلب قابل تاملی ذکر شده است.


« احترام به بزرگان، پدران و مادران در امور اجتماعی و خانوادگی یکی از ارزش‌های جاودانه است،که انسان از مشورت‌های حکیمانه آنان بهره‌مند گردد، و آنها را برخود مقدّم بدارد، به خصوص در «نامگذاری فرزند»، تا نام نیکوئی انتخاب گردد.
امروزه بسیاری از زنان و مردان جوان بدون مشورت با بزرگان خانواده با شتابزدگی و ایده‌آل گرائی، نام‌هائی را انتخاب می‌کنند که هم باعث شرمندگی کودک و هم باعث بی‌اعتناعی خانواده است،
و گاهی با انتخاب أسامی تقلیدی از غرب و شرق و برخلاف شئون ملّی و اسلامی زیر سئوال می‌روند.
وقتی امام حسن مجتبی علیه السلام متولّد شد، و قنداقه نورانی او را به دست امام علی علیه السلام دادند، 
حضرت زهرا علیها السلام خطاب به امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود:
ای امیرالمؤمنین علیه السلام، نامی نیکو برای فرزندم انتخاب کن.
حضرت پاسخ داد:
من از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم پیشی نمی‌گیرم، تا رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم چه تصمیمی بگیرد؟
 پرسید: 
نامی برای کودک انتخاب کردید؟
امام علی علیه السلام فرمود: 
یا رسول اللَّه صلی الله علیه وآله وسلم! هرگز از شما سبقت نخواهم گرفت.
رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله وسلم با مشورت حضرت جبرئیل اوّلین فرزند امام علی علیه السلام را «حَسَنْ» نامید،
که در تورات و کتب آسمانی به زبان عبری «شُبَّر» است. [1] .
حال چه می‌شود که زنان و مردان جوان ما برای نامگذاری فرزند دچار شتابزدگی نشده، و از رأی و فکر و مشورت بزرگان خانواده استفاده کنند، و این ادب را از امام علی علیه السلام خود یاد گیرند؟»
نکته ناگفته در این مطلب نام دیگر پسران امام علی علیه السلام است. ایشان سه پسر به نام های ابوبکر و عمر و عثمان دارند. هر سه پسر هم در کربلا در همراهی با خانواده اهل بیت و برادر ارشد خویش امام حسین علیه السلام شهید شده اند. گمان نمی کنم تا به حال شنیده باشید، که در مراسم عزاداری عاشورا و تاسوعا از این شهیدان نامی برده شده باشد. یک بارمرحوم آیه الله خزعلی با همان حافظه جادویی نام تمامی شهیدان کربلا را بالای منبر ذکر کرد. از ابوبکر و عمر و عثمان پسران علی بن ابی طالب هم نام برد.
امام سجاد هم پسری به نام عمر داشته اند. امام صادق هم دختری به نام عایشه داشته اند. پیداست تبدیل این نام ها به نام های ممنوعه و مطرود در تاریخ شیعه امری متاخر و از روزگار صفویه به بعد است.
اگر می خواهیم فضای منطقی و موجه و دلپسند بین همه مسلمانان محقق شود، احترام به تمامی این نام ها گام نخست است. یکی از دوستان مخلص و از شیعیان ناب علوی، که لندن زندگی می کند؛ نام نوه اش را عایشه گذاشته اند. هر کس که اندکی تامل می کند و علامت استفهام در چهره اش پیدا می شود که: عایشه!؟ می گوید : بله نام همسر پیامبر و نام دختر امام صادق است!
پی نوشت ها:
(1) امالی شیخ طوسی ص367، و جلاء العیون مجلسی.

سیدعطاءالله مهاجرانی | لینک ثابت | نظر (8)