پدیده آبان ماه ۹۸ ، سخن نخست (۱)


به موضوع؟ مساله؟ واقعه یاماجرا؟ بحران؟ خیزش؟ اعتراض؟ و یا آشوب آبان ماه، چگونه بایست نگریست و تفسیر کرد؟ بدیهی است که هر جمعیتی، از زاویه دید خود این پدیده را که هفت عنوان برایش نوشتم. می بیند، و جز همان چیزی که می جوید ندید! و بر اساس زاویه دید و یا نظرگاه خود تفسیر و تحلیل و داوری می کند، مثلا رادیو بی بی سی فارسی، از آغاز تا پایان از واژه های اعتراض، معترضان استفاده کرد، مطلقا از تخریب اموال عمومی و آتش زدن بانک ها و پمپ بنزین و آمبولانس ها، فروشگاه های مواد غذایی و … از واژه تخریب یا آشوب استفاده نکرد. مفسران سیاسی اپوزسیون که معمولا در شبکه های فارسی زبان خارج از ایران سخن می گویند، از اصطلاح «خیزش یا انقلاب» استفاده کردند. من در مطالب کوتاهی که در صفحه تویترم یا صفحه تلگرام مکتوب نوشتم از واژه « آشوب » استفاده کردم.
استاد استادان زبان و ادبیات فارسی، بدیع الزمان فروزانفر، اصطلاح ویژه ای را در پژوهش های ادبی به شاگردان خود یاد داده بود. نگاه منشوری! این نگاه مثل یک منشور پدیده را فرا می گیرد. ضمن این که این نگاه یک کانون مشخصی دارد اما به تمام جوانب پدیده روشنایی می تاباند. به شکل تجربی هم، این نکته ناب را از اصغر علمی ناشر توانا و خدمتگذار بزرگ فرهنگ و ادب ایران آموختم. ایشان لطف کردند و به دفترم آمدند و یک دوره از چاپ نخست فرهنگ سخن را برایم آوردند. دعوت کردند که در مراسم رونمایی از کتاب شرکت کنم. با تاسف این مراسم همزمان شد با عمل قلب مرحوم پدرم که می بایست آن روز و ساعات در بیمارستان قلب بوده باشم.
آقای علمی این نکته را در باره موفقیت در امر نشر بیان کردند. گفتند:« نشر یک مقوله چند جانبه است. دانش و تجربه و تکنیک و هنر و بیزنس! »
به اصطلاح پنج ضلعی است، پنتاگون! این درس را برای همیشه از آقای علمی آموختم که نبایست تک ساحتی بود و معادله یک مجهولی حل کرد.
ببینیم از این تعاریف سه گانه که با داوری همراه هستند، « اعتراض »، « خیزش » و «آشوب» کدامیک دقیقتر و رسا تر است. برای این که از پیشداوری پرهیز کنم. از واژه « پدیده » استفاده می کنم. در نهایت این بررسی ، خواهیم دید از این سه تعبیر کدامیک مناسب تر است. این نکته را هم بایست توجه داشت، که پدیده های انسانی و اجتماعی مرکب و پیچیده و چند بعدی هستند. ممکن است در یک حرکت بتوان هر سه بعد، اعتراض، خیزش و آشوب را با هم و در هم یا در کنار هم دید.
با توجه به این مقدمه، مساله یا…همان تعابیر هفتگانه یا سه گانه که گفتم، پدیده آبان ماه را چگونه تفسیر کنیم؟

انقلاب اسلامی ایران و نظام جمهوری اسلامی ایران، در چهل و یکمین سال عمر خویش با طرح های مختلفی از سوی رقیب، آمریکا، اسرائیل، برخی کشورهای عربی منطقه و نیز برخی کشورهای اروپایی رویارو بوده است. قدر مشترک تمامی طرح ها سقوط نظام حمهوری اسلامی و به اصطلاح « تغییر رژیم » بوده است. سناریوی دوم « تجزیه ایران » به عنوان یک کشور بزرگ و تجزیه ملت ایران به عنوان یک ملت بزرگ در منطقه خاورمیانه است. البته این طرح را برای ترکیه و عراق و سوریه و حتی عربستان نیز داشته اند.
گاهی طرح براندازی جمهوری اسلامی در حدی بوده است، که تمامی بازیگران به ناگزیر در صحنه حاضر می شده اند. مثل دوران هشت ساله جنگ عراق با ایران. در این جنگ نه تنها آمریکا و کشورهای اروپایی و شوروی آن روزگار و کشورهای عربی مثل عربستان و مصر و امارات و کویت در کنار صدام بودند. بلکه سازمان مجاهدین خلق و گروه های مسلح کردی و حتی سیاستمداران به ظاهر ملی مثل شاپور بختیار در جبهه براندازی جمهوری اسلامی که فرمانده حاضر در صحنه اش، صدام بود بودند. جنگ عراق به اهدافی که می خواستند نرسید ، و صحنه سیاسی معکوس شد. در گزارش همیلتون، بیکر، که پس از اشغال عراق توسط کمیسیون دوحزبی در امریکا تهیه شد و به جرج بوش پسر تقدیم شد، از حضور عمیق و گسترده ایران در عراق سخن گفته شده است. در آن گزارش این جمله غریب آمده است: « در عراق در پشت هر سنگی و پشت هر درختی ایرانیان حضور دارند!»

سیدعطاءالله مهاجرانی | لینک ثابت | نظر (0)