نقد « تحریف مدرن» اندیشه و سلوک امام خمینی (۱۳)


ه- روايت حامد الحمدانی
حامد شریف سلیمان الحمدانی ( متولد ۱۹۳۲-) نویسنده و مؤرخ معاصر عراقی است. حمدانی در سال ۱۹۹۱ از عراق به سوئد کوچ کرده است. حمدانی کتاب های با اهمیتی در باره تاریخ معاصر عراق در گذار هفتاد ساله اخیر نوشته است. مانند: « صفحات من تاریخ العراق الحدیث» در دو جلد، و نیز کتاب «سنوات الجحیم»، که به بررسی تاریخ چهل ساله حزب بعث عراق از کودتای ۱۹۶۳ تا سقوط بغداد و سقوط حزب بعث در سال ۲۰۰۳، پرداخته است. کتاب: یکی داستان است پر آب چشم! چه رنج و مصیبت هایی ملت ستمدیده عراق در حاکمیت چهل ساله حزب بعث منحوس و جلادی مثل صدام حسین تحمّل کرده اند.
اهمیت کتاب های حمدانی در تفسیر وقایع است. او کوشیده است با طرح پدیده های سیاسی و اجتماعی، ریشه ها و رویش و نتایج را نیز تفسیر و تبیین کند. چنین رویکردی در نوشتن تاریخ معاصر، اهمیت و جذابیت کم نظیری داراست.
واقعیت تلخ و بهت انگیز و ترسناک و نفس گیری در کتاب سنوات الجحیم ترسیم شده است. گمان نمی کنم در کشور دیگری مردمی به مظلومیت مردم عراق و رهبری به ستمگری و سرکوب، بلکه درنده خویی دژخیمی مانند صدام حسین بتوان یافت. جواهری در قصیده بسیار زیبا و حیرت انگیز « دجله الخیر» که در ۱۶۵ بیت سروده شده است. تا حدودی می توان حیدر بابای شهریار را در همان حال و هوا با شعر « دجلة الخیر» جواهری سنجید؛ بیت پر حسرتی سروده است:
يا دَجْلَةَ الْخَيْرَ خَلِّيني بِما قَسَمَتْ
لِيَ الْمَقاديرَ مِن لَدْغِ الثَّعابِين (۲۵)
ای دجله با برکت! مرا با این همه زهری که از افعی ها به جانم ریخته است، به حال خودم رهايم كن!
در روايت حامد الحمداني نكته بسیار مهم، حساس و عبرت آموزی وجود دارد. در تفسیر کودتای صدام حسین علیه احمد حسن البکر ( ۱۹۱۴- ۱۹۸۲) نوشته است. احمد حسن البکر در ماه های پاياني دولتش در فکر وحدت با سوریه بود. هیات های سیاسی و نظامی و امنیتی و اطلاعاتی طرح اتحاد را دنبال می کردند. هیأتی به سرپرستی معاون وزیر خارجه امریکا در اوایل سال ۱۹۷۹، یعنی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به بغداد می آید. اطلاعات مربوط به جلسات گفتگوی معاون وزارتخارجه آمریکا و احمد حسن البکر و صدام حسین را لیث الراوی که از نزدیکان وزیر دفاع سابق عراق حماده شهاب ( قتل. ۱۹۷۳) است. روایت کرده است. هیأت آمریکایی نخست با احمد حسن البکر ملاقات می کنند. دو موضوع مهم را مطرح کی کنند:
یکم: برنامه اتحاد عراق با سوریه، و اعلام نگرانی آمریکا در این باره، نسبت به امنیت اسرائیل.
دوم: موقعیت ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و خطر ایران برای کشورهای منطقه. به حسن البکر پیشنهاد می کنند، عراق می تواند با مداخله نظامی خطر ایران را متوقف کند.
حسن البکر که نظامی با سابقه ای بود و توان نظامی عراق و ایران و مختصات هر دو کشور را می شناخت. نسبت به پیشنهاد جنگ نظر منفی می دهد. هیأت آمریکایی با ناخشنودی جلسه را ترک می کنند. جلسه دوم هیأت در دفتر صدام حسین که معاون نخست وزیر و فرد شماره دو عراق بود، برگزار می شود. صدام با هر دو پیشنهاد موافقت می کند. می گوید، برای عملی شدن پیشنهادات اولا نیاز به برکناری حسن البکر دارد. ثانیاً امریکا می باید از او کاملا حمایت کند.(۲۶)
مدتی بعد در ۲۵ تیرماه ۱۳۵۸ حسن البکر مجبور به استعفاء می شود. صدام کودتای درون حزبی را در روز بعد آغاز می کند. در محاکمه حزبی و دادگاه حزبی به ریاست نعیم حداد ۲۲ نفر از رهبران حزب و شورای فرماندهی به اتهام تبانی با سوریه به اعدام محکوم می شوند. گفته می شود، پیش از ابلاغ حکم اعدام همگی کشته شده بودند.
تفسیر حامد الحمدانی به صراحت این است: سازمان سیا و آمریکا از جاه طلبی صدام برای برافروختن جنگ بین عراق و ایران بهره برد. در واقع برای نابودی دو کشور ایران و انهدام توان نظامی و صنعتی و مالی و اقتصادی دو کشور مهم منطقه، می بایست به جنگی طولانی مدت در منطقه اندیشید. می بایست جنگ به تعبیر هنری کی سینجر شبیه جنگ خروس های مکزیکی باشد. در پایان هر دو خروس زخمی و ناتوان بر خاک بیفتند و بمیرند. ریگان هم در اظهار نظری گفته بود، ترجیح می دهیم، جنگ به نفع هیچ طرفی تمام نشود. جنگ عراق و ایران خود داستان دیگری است. پدیده ای مرکب و چند لایه که نیاز به بررسی مستقلی دارد. توجه و تأکیدم بر این است، که امریکا و البته انگلستان نیز ( ملاقات جرج براون با صدام در بهمن ۱۳۵۷ و تشویق صدام به حمله به ایران) از همان آغاز پیروزی انقلاب اسلامی در صدد براندازی انقلاب و نظام بوده اند. تفسیر مشهوری که جنگ به خاطر لجاجت و کینه امام خمینی آغاز شد. یا تفسیر دیگری که اشغال سفارت آمریکا موجب جنگ شد، تفسیر کسانی است که بدون توجه به ریشه ها و استراتژی امریکا در منطقه، وقایع را تفسیر می کنند.

پی نوشت:
*****
(۲۵) محمد مهدی جواهری، دیوان الجواهری، صححه مرشد جعفر الداکی، ص ۶۶۳
( ۲۶) حامد الحمدانی، سنوات الجحیم، سوید، فیشون مدیا، ۲۰۰۷، ص۱۵۱ تا ۱۵۳

سیدعطاءالله مهاجرانی | لینک ثابت | نظر (0)